<?xml version="1.0"?>
<!DOCTYPE modulesynopsis SYSTEM "../style/modulesynopsis.dtd">
<?xml-stylesheet type="text/xsl" href="../style/manual.tr.xsl"?>
<!-- English Revision: 1349158 -->
<!-- =====================================================
 Translated by: Nilgün Belma Bugüner <nilgun belgeler.gen.tr>
   Reviewed by: Orhan Berent <berent belgeler.gen.tr>
========================================================== -->

<!--
 Licensed to the Apache Software Foundation (ASF) under one or more
 contributor license agreements.  See the NOTICE file distributed with
 this work for additional information regarding copyright ownership.
 The ASF licenses this file to You under the Apache License, Version 2.0
 (the "License"); you may not use this file except in compliance with
 the License.  You may obtain a copy of the License at

     http://www.apache.org/licenses/LICENSE-2.0

 Unless required by applicable law or agreed to in writing, software
 distributed under the License is distributed on an "AS IS" BASIS,
 WITHOUT WARRANTIES OR CONDITIONS OF ANY KIND, either express or implied.
 See the License for the specific language governing permissions and
 limitations under the License.
-->

<modulesynopsis metafile="mod_vhost_alias.xml.meta">

<name>mod_vhost_alias</name>
<description>Kitlesel sanal konakların devingen olarak yapılandırılmasını sağlar</description>
<status>Extension</status>
<sourcefile>mod_vhost_alias.c</sourcefile>
<identifier>vhost_alias_module</identifier>

<summary>
    <p>Bu modül, hangi dosyaların sunulacağını saptamak için dosya yolunun
      parçası olarak HTTP isteğinin <code>Host:</code> başlığının ve/veya IP
      adresinin kullanılmasını mümkün kılarak devingen yapılandırmalı sanal
      konaklar oluşturur. Böylece benzer yapılandırmaya sahip çok büyük sayıda
      sanal konak kullanımı kolaşlaşır.</p>

    <note><title>Bilginize</title>
      <p>URI’leri dosya isimlerine dönüştürmek için <module>mod_alias</module>
        veya <module>mod_userdir</module> kullanılmışsa bunlar
        <module>mod_vhost_alias</module> yönergeleri tarafından aşağıda
        açıklandığı gibi geçersiz kılınırlar. Örneğin, aşağıdaki yapılandırma
        her durumda <code>/cgi-bin/script.pl</code> betiğini <code>
        /usr/local/apache2/cgi-bin/script.pl</code> betiğine eşleyecektir:</p>

      <highlight language="config">
ScriptAlias /cgi-bin/ /usr/local/apache2/cgi-bin/
VirtualScriptAlias /nerede/bilinmiyor/%0/cgi-bin/
      </highlight>
    </note>
</summary>

<seealso><directive module="core">UseCanonicalName</directive></seealso>
<seealso><a href="../vhosts/mass.html">Devingen olarak Yapılandırılan Kitlesel
Sanal Barındırma</a></seealso>

<section id="interpol">
    <title>Dizin İsimlerinin Elde Edilmesi</title>

    <p>Bu modüldeki tüm yönergeler bir dizgeyi bir dosya yoluna dönüştürerek
      çalışırlar. Dönüşüm dizgesi (bundan sonra “isim” diyeceğiz) ya sunucu
      ismi olur (bunun nasıl belirlendiğini öğrenmek için <directive
      module="core" >UseCanonicalName</directive> yönergesine bakınız) ya da
      sunucu üzerindeki sanal konağın IP adresi olur. Dönüşümü,
      <code>printf</code>’inkilerin benzeri birkaç biçem belirteci
      denetler:</p>

<table>
<columnspec><column width=".2"/><column width=".6"/></columnspec>
<tr><td><code>%%</code></td>
<td>Bir <code>%</code> imi yerleştirir.</td></tr>

<tr><td><code>%p</code></td>
<td>Sanal konağın IP adresini yerleştirir.</td></tr>

<tr><td><code>%N.M</code></td>
<td>İsmin parçalarını yerleştirir.</td></tr>

</table>

    <p><code>N</code> ve <code>M</code> ismin alt dizgelerini belirtmek için
      kullanılır. <code>N</code>, ismin noktalarla ayrılmış bileşenlerinden
      seçim yaparken <code>M</code>, <code>N</code> ile seçilen parçadan
      karakter seçmekte kullanılır. <code>M</code> isteğe bağlı olup mevcut
      olmaması halinde öntanımlı olarak sıfırdır. Noktanın varlığı
      <code>M</code>’nin varlığına bağlıdır. Dönüşüm şöyle uygulanır:</p>

    <table>
      <columnspec><column width=".1"/><column width=".4"/></columnspec>
      <tr><td><code>0</code></td>
      <td>ismin tamamı</td></tr>

      <tr><td><code>1</code></td>
      <td>ilk parça</td></tr>

      <tr><td><code>2</code></td>
      <td>ikinci parça</td></tr>

      <tr><td><code>-1</code></td>
      <td>son parça</td></tr>

      <tr><td><code>-2</code></td>
      <td>sondan bir önceki parça</td></tr>

      <tr><td><code>2+</code></td>
      <td>ikinci parça ve sonraki parçaların hepsi</td></tr>

      <tr><td><code>-2+</code></td>
      <td>sondan bir önceki parça ve daha önceki parçaların hepsi</td></tr>

      <tr><td><code>1+</code> ve <code>-1+</code></td>
      <td><code>0</code> ile aynı</td></tr>
    </table>

    <p><code>N</code> veya <code>M</code> parça sayısından büyükse dönüşüm
      dizgesi sadece alt çizgi karakterini içerir.</p>

</section>

<section id="examples">
    <title>Örnekler</title>

    <p>Sunucu yapılandırma dosyanızda isme dayalı sanal konaklar için
      aşağıdaki yönergeler kullanılıyor olsun:</p>

    <highlight language="config">
UseCanonicalName    Off
VirtualDocumentRoot /usr/local/apache/sankonlar/%0
    </highlight>

    <p><code>http://example.com/dizin/dosya.html</code> için yapılan bir istek
      <code>/usr/local/apache/sankonlar/example.com/dizin/dosya.html</code>
      dosyası ile yerine getirilecektir.</p>

    <p>Çok büyük sayıda sanal konak için <code>sankonlar</code> dizininin
      boyutlarını küçük tutmak amacıyla dosyalar düzenlenebilir. Bunu
      yapılandırma dosyanızda şöyle yapabilirsiniz:</p>

    <highlight language="config">
UseCanonicalName    Off
VirtualDocumentRoot /usr/local/apache/sankonlar/%3+/%2.1/%2.2/%2.3/%2
    </highlight>

    <p><code>http://falan.filan.example.com/dizin/dosya.html</code> için
      yapılan bir istek
    <code>/usr/local/apache/sankonlar/example.com/f/i/l/filan/dizin/dosya.html
      </code> ile yerine getirilecektir.</p>

    <p>Bu sefer de parçaları ismin sonundan toplayalım: </p>

    <highlight language="config">
VirtualDocumentRoot /usr/local/apache/sankonlar/%3+/%2.-1/%2.-2/%2.-3/%2
    </highlight>

    <p>Bu durumda istek
    <code>/usr/local/apache/sankonlar/example.com/n/a/l/filan/dizin/dosya.html
    </code>ile karşılanırdı.</p>

    <p>Şöyle bir şey de yapabilirsiniz:</p>

    <highlight language="config">
VirtualDocumentRoot /usr/local/apache/sankonlar/%3+/%2.1/%2.2/%2.3/%2.4+
    </highlight>

    <p>Bu örnek için istek
      <code>/usr/local/apache/sankonlar/example.com/f/i/l/an/dizin/dosya.html
      </code> dosyasından karşılanırdı.</p>

    <p>Kullanıcıların çoğunun ortak isteği, istenen konak adının uzunluğu veya
      sayısı için endişelenmeksizin çok sayıda belge köküne çok sayıda alan
      adından erişilebilmesidir. Eğer istenen konak adı
      <code>www.domain.example.com</code> değil de
      <code>sub.www.domain.example.com</code> ise %3+ kullanımı, belge kök
      dizininin düşünüldüğü gibi <code>example.com</code> değil
      <code>/usr/local/apache/vhosts/domain.example.com/...</code> olmasını
      sağlar. Böyle durumlarda, daima alan adı ve tld ile sonuçlanan
      <code>%-2.0.%-1.0</code> birleşiminin kullanımı daha yararlı olabilir.
      Böylece, tüm ilk, ikinci ve üçüncü seviye alt alan adlarını aynı dizine
      yönlendirecek bir yapılandırma yapılabilir:</p>

    <highlight language="config">
VirtualDocumentRoot "/usr/local/apache/vhosts/%-2.0.%-1.0"
    </highlight>

    <p>Yukarıdaki örnekte, <code>example.com</code>,
      <code>www.example.com</code> ve hatta <code>www.sub.example.com</code>
      bile <code>/usr/local/apache/vhosts/example.com</code> dizinine
      yönlendirilecektir.</p>

    <p>IP’ye dayalı sanal konaklar için yapılandırma dosyanızda şu satırlar
      olabilirdi:</p>

    <highlight language="config">
UseCanonicalName DNS
VirtualDocumentRootIP /usr/local/apache/sankonlar/%1/%2/%3/%4/belgeler
VirtualScriptAliasIP  /usr/local/apache/sankonlar/%1/%2/%3/%4/cgi-bin
    </highlight>

    <p><code>http://falan.filan.example.com/dizin/dosya.html</code> için
      yapılan bir istek eğer <code>falan.filan.example.com</code>’un IP adresi
      10.20.30.40 olsaydı,
      <code>/usr/local/apache/sankonlar/10/20/30/40/belgeler/dizin/dosya.html
      </code> dosyası ile karşılanırdı.
      <code>http://falan.filan.example.com/cgi-bin/betik.pl</code> için yapılan
      bir istek ise
      <code>/usr/local/apache/sankonlar/10/20/30/40/cgi-bin/betik.pl</code>
      betiğinin çalıştırılması ile sağlanırdı.</p>

    <p>Bir <code>VirtualDocumentRoot</code> yönergesinin <code>.</code>
      karakterini içermesini isterseniz, bir biçem belirteci ile karışıklığa
      sebep olmaksızın bunu şöyle sağlayabilirsiniz:</p>

    <highlight language="config">
VirtualDocumentRoot /usr/local/apache/sankonlar/%2.0.%3.0
    </highlight>

    <p>Bu durumda <code>http://falan.filan.example.com/dizin/dosya.html</code>
      için yapılan bir istek
      <code>/usr/local/apache/sankonlar/filan.mesela/dizin/dosya.html</code>
      dosyası ile karşılanacaktır.</p>

    <p><directive module="mod_log_config">LogFormat</directive>  yönergesinin
      <code>%V</code> ve <code>%A</code> <a
      href="mod_log_config.html#formats">biçem belirteçleri</a> bu modülle
      birlikte kullanıldığında çok yararlı olurlar.</p>
</section>

<directivesynopsis>
<name>VirtualDocumentRoot</name>
<description>Bir sanal konağın belge kök dizinini devingen olarak yapılandırır.
</description>
<syntax>VirtualDocumentRoot <em>hesaplanan-dizin</em>|none</syntax>
<default>VirtualDocumentRoot none</default>
<contextlist>
<context>server config</context>
<context>virtual host</context>
</contextlist>

<usage>

    <p><directive>VirtualDocumentRoot</directive> yönergesi sunucu ismine göre
      belgelerin bulunacağı yeri Apache HTTP Sunucusunun saptamasını sağlar.
      <code><em>hesaplanan-dizin</em></code>’in dönüşüm sonucu <directive
      module="core" >DocumentRoot</directive> yönergesinin değeriymiş gibi
      belge ağacının kök dizini olarak kullanılır.
      <code><em>hesaplanan-dizin</em></code> yerine <code>none</code>
      belirtilmişse <directive>VirtualDocumentRoot</directive> iptal edilmiş
      olur. Bu yönerge <directive module="mod_vhost_alias"
      >VirtualDocumentRootIP</directive> yönergesinin kullanıldığı bağlamda
      yer alamaz.</p>

    <note type="warning"><title>Bilginize</title>
      <directive>VirtualDocumentRoot</directive> yönergesi aynı bağlamda veya
      alt bağlamlarda da kullanılabilen <directive
      module="core">DocumentRoot</directive> yönergelerini geçersiz kılar.
      Genel sunucu etki alanına bir <directive>VirtualDocumentRoot</directive>
      konulması, daha sonra yer alan her sanal konak tanımı içinde
      <directive>VirtualDocumentRoot</directive> yönergesine <code>None</code>
      atamadıkça bu sanal konaklarda yapılmış <directive
      module="core">DocumentRoot</directive> atamalarını geçersiz kılacaktır.
    </note>
</usage>
</directivesynopsis>

<directivesynopsis>
<name>VirtualDocumentRootIP</name>
<description>Bir sanal konağın belge kök dizinini devingen olarak yapılandırır.
</description>
<syntax>VirtualDocumentRootIP <em>hesaplanan-dizin</em>|none</syntax>
<default>VirtualDocumentRootIP none</default>
<contextlist>
<context>server config</context>
<context>virtual host</context>
</contextlist>

<usage>

  <p><directive>VirtualDocumentRootIP</directive> yönergesi, dizinin
    saptanmasında sunucu ismi yerine bağlantının sonlandığı sunucunun IP
    adresini kullanması dışında <directive
    module="mod_vhost_alias">VirtualDocumentRoot</directive> gibidir.</p>
</usage>
</directivesynopsis>

<directivesynopsis>
<name>VirtualScriptAlias</name>
<description>Bir sanal konağın CGI dizinini devingen olarak yapılandırır.
</description>
<syntax>VirtualScriptAlias <em>hesaplanan-dizin</em>|none</syntax>
<default>VirtualScriptAlias none</default>
<contextlist>
<context>server config</context>
<context>virtual host</context>
</contextlist>

<usage>

    <p><directive>VirtualScriptAlias</directive> yönergesi, CGI betiklerinin
      bulunacağı yeri Apache httpd’nin saptamasını sağlamak bakımından
      <directive module="mod_vhost_alias" >VirtualDocumentRoot</directive>
      yönergesinin yaptığını yapar. <code>/cgi-bin/</code> ile başlayan
      istekler için ise <directive module="mod_alias">ScriptAlias</directive>
      yönergesinin yaptığını yapar.</p>

</usage>
</directivesynopsis>

<directivesynopsis>
<name>VirtualScriptAliasIP</name>
<description>Bir sanal konağın CGI dizinini devingen olarak yapılandırır.
</description>
<syntax>VirtualScriptAliasIP <em>hesaplanan-dizin</em>|none</syntax>
<default>VirtualScriptAliasIP none</default>
<contextlist>
<context>server config</context>
<context>virtual host</context>
</contextlist>

<usage>

    <p><directive>VirtualScriptAliasIP</directive> yönergesi, dizinin
      saptanmasında sunucu ismi yerine bağlantının sonlandığı sunucunun IP
      adresini kullanması dışında <directive module="mod_vhost_alias"
      >VirtualScriptAlias</directive> gibidir.</p>

    </usage>

</directivesynopsis>
</modulesynopsis>

